Criora

Zambia Ryzyko klimatyczne i mapa zagrożeń

Zambia: ryzyko 51 na 100, średnie.

Region
Afryka
Subregion
Afryka Wschodnia
Dochód
Niższy średni
  1. Słabe
  2. Niskie
  3. Średnie
  4. Wysokie
  5. Skrajne

Niektóre zagrożenia są tu silne, a kraj słabo sobie z nimi radzi, ale ocena uwzględnia też pozostałe składniki poniżej, łagodniejsze, więc ogólne ryzyko jest średnie.

Główne zagrożenia

Wartość Zagrożenie Ryzyko
6,1 na 10 Epidemie Wysokie
5,5 na 10 Susza Średnie
4,8 na 10 Powódź rzeczna Średnie

Poniżej jeszcze 5 zagrożeń: konflikty (5,4 na 10), trzęsienie ziemi (2,5 na 10), powódź przybrzeżna (0,0 na 10), tsunami (0,0 na 10), wiatr cyklonów tropikalnych (0,0 na 10).

Oceny INFORM wynoszą od 0 do 10: im częściej i silniej uderza zagrożenie i im więcej ludzi mieszka tam, dokąd sięga, tym wyżej.

Ocenę INFORM dla epidemii najbardziej podnosi tu wskaźnik „malaria” (9,4 na 10).

Miasta
Lusaka

Mapa zagrożeń

Natural Earth
Niski Niski-Średni Średni-Wysoki Wysoki Ekstremalnie wysoki

Susze: ryzyko suszy na każdym obszarze, od niskiego do skrajnie wysokiego. Źródło: WRI Aqueduct.

Otwórz pełną mapę

Również na mapie: powodzie rzeczne · trzęsienia ziemi · pożary


Zdarzenia na żywo

Katastrofy, które wciąż trwają, i obowiązujące oficjalne ostrzeżenia, według służb, które je śledzą.

Puls Ziemi, od 0 do 100. Rośnie wraz z liczbą ludzi, którym teraz zagrażają katastrofy; 90 odpowiada tsunami z 2004 roku.

Otwórz mapę na żywo

Dlaczego ocena wynosi 51

Ocena ogólna składa się z pięciu części; każda z nich też wynosi od 0 do 100: im wyżej, tym większe ryzyko. W ciągu 5 lat: o ile punktów zmieniła się część, plus oznacza wzrost. Gdzie zmiany brak, źródło nie ma danych z pięciu lat.

Przez 5 lat Ryzyko
  1. 37 Klimat i energia Niskie Powodzie, susze, cyklony i epidemie, upał i mróz, energia i emisje.
  2. 28 Przyroda -0,6 Niskie Woda, żywność, zdrowie, lasy i to, jak uderzy w nie zmiana klimatu; trzęsienia ziemi i tsunami.
  3. 54 Społeczeństwo Średnie Ubóstwo, zdrowie, edukacja, nierówności, konflikty i ludzie zmuszeni opuścić dom.
  4. 69 Ryzyko słabego rządzenia Wysokie Jak źle działają władze, szpitale, łączność, drogi i przygotowanie na katastrofy.
  5. 67 Ryzyko słabej adaptacji -0,4 Wysokie Na ile gospodarka, władze i społeczeństwo nie są gotowe inwestować w ochronę przed zmianą klimatu.

Jakie są jeszcze zagrożenia?

Jak silne jest każde zagrożenie, w skali indeksu ryzyka INFORM od 0 do 10.

Wartość Zagrożenie Ryzyko
5,4 Konflikty Średnie
2,5 Trzęsienie ziemi Niskie
0,0 Powódź przybrzeżna Słabe
0,0 Tsunami Słabe
0,0 Wiatr cyklonów tropikalnych Słabe

INFORM nie ocenia pożarów lasów. Według danych satelitarnych w przeciętnym roku od 2002 do 2023 płonęło tu około 30,6% lądu, łącznie z wypalaniem pól (NASA GFED).

Konflikty nie są zagrożeniem naturalnym, ale INFORM ocenia konflikty zbrojne w kraju i ryzyko kolejnych w tej samej skali co pozostałe zagrożenia.

El Niño

El Niño, czyli ocieplenie powierzchni tropikalnej części Pacyfiku, pojawia się co 2-7 lat i na kilka miesięcy zmienia opady i temperaturę w wielu częściach świata. El Niño już trwa. Według NOAA będzie silny lub bardzo silny mniej więcej do marca, a potrwa mniej więcej do maja.

Co dawne El Niño przynosiły temu krajowi w tych samych miesiącach roku:

Listopad-styczeń
Livingstone i szersza okolica, gdzie mieszka 11% ludności kraju: cieplej niż zwykle, 16 z 26 lat od 1950 roku, w których w tych miesiącach trwał El Niño; zwykle bywa około 9. Wyraźny sygnał.
Grudzień-luty
Suszej niż zwykle: 14 z 27 lat od 1950 roku, w których w tych miesiącach trwał El Niño; zwykle bywa około 9. Słaby sygnał, być może przypadek.
Styczeń-marzec
Cieplej niż zwykle: 15 z 23 lat od 1950 roku, w których w tych miesiącach trwał El Niño; zwykle bywa około 8. Wyraźny sygnał.Chingola i szersza okolica, gdzie mieszka 3% ludności kraju: suszej niż zwykle, 15 z 23 lat od 1950 roku, w których w tych miesiącach trwał El Niño; zwykle bywa około 8. Wyraźny sygnał.

„Suszej niż zwykle” znaczy, że na tle wszystkich lat pomiarów w tym kraju te miesiące znalazły się w najsuchszej jednej trzeciej. Licząc wszystkie lata, zdarza się to raz na trzy lata.

Wiersz, w którym pada nazwa miasta, dotyczy jego okolic: tam El Niño zostawił wyraźny sygnał, którego nie widać w średniej dla kraju.

Na które jeszcze kraje wpływa El Niño

Klimat do 2050 i 2080 roku

Dwie przyszłości: jeśli emisje będą dalej rosnąć i jeśli przestaną rosnąć. Jakie scenariusze za nimi stoją, podaje przypis na końcu.

+3,3 °C

Temperatura

w 2080 roku, jeśli emisje będą dalej rosnąć

0,0 °C+2,4 °C+1,8 °C+3,3 °C+2,5 °C1970-200020502080
Jeśli emisje będą dalej rosnąć
+2,4 °C → +3,3 °C
Jeśli emisje przestaną rosnąć
+1,8 °C → +2,5 °C

Najgorętszy miesiąc: cieplej o około 4,5 °C do 2080 roku, jeśli emisje będą dalej rosnąć.

+42 mm

Roczna suma opadów

w 2080 roku, jeśli emisje będą dalej rosnąć

0 mm-7 mm-2 mm+42 mm-19 mm1970-200020502080
Jeśli emisje będą dalej rosnąć
-7 mm → +42 mm
Jeśli emisje przestaną rosnąć
-2 mm → -19 mm

Najsuchszy miesiąc: do 2080 roku mniej więcej tyle samo opadów, nawet jeśli emisje będą dalej rosnąć. W 2025 roku spadło średnio w kraju około 1120 mm, więc przyrost do 2080 roku wyniesie około 4 % rocznej sumy.

10%

Obszar pod silną presją na wodę

w 2080 roku, jeśli emisje będą dalej rosnąć

7,4%10%10%10%11%Teraz20502080
Jeśli emisje będą dalej rosnąć
10% → 10%
Jeśli emisje zostaną ograniczone
10% → 11%

Udział obszaru, na którym ludzie i rolnictwo pobierają dużą część wody odnawianej przez rzeki i wody podziemne, według zlewni WRI Aqueduct; dziś 7,4%. WRI ocenia każdą zlewnię w całości, więc udział zmienia się skokowo, w górę lub w dół, gdy duża zlewnia przekracza próg wysokiego niedoboru.

2,7%

Powodzie rzeczne

w 2080 roku, jeśli emisje będą dalej rosnąć

2,7%2,7%2,7%2,7%2,8%Teraz20502080
Jeśli emisje będą dalej rosnąć
2,7% → 2,7%
Jeśli emisje przestaną rosnąć
2,7% → 2,8%

Część lądu pod co najmniej 0,5 m wody podczas stuletniej powodzi rzecznej, ponad wezbranie zwykłego roku, w globalnym modelu WRI Aqueduct; obecnie 2,7%. Każda prognoza to mediana jego pięciu modeli klimatu.

Strefy klimatyczne kraju

Scenariusz

Do 2080 roku 59% obszaru przesunie się w stronę cieplejszej strefy klimatycznej.

Jeśli emisje będą dalej rosnąć: jaką część kraju zajmie każda strefa klimatyczna.

Teraz
Umiarkowany ciepły 56%
38%
2050
Tropikalny 80%
15%
2080
Tropikalny 79%
21%
Umiarkowany ciepły: łagodne zimyTropikalny: gorąco przez cały rokSuchy: mało opadów

Strefy klimatyczne według klasyfikacji Köppena-Geigera (Beck i in. 2023), dziś i według prognoz modeli klimatycznych. Ogólna ocena kraju podana wyżej ich nie uwzględnia.

Poziom morza

Brak dostępu do morza, nie dotyczy.

Prognozy na podstawie otwartych danych: temperatura i opady z CMIP6 (NASA NEX-GDDP-CMIP6, mediana 5 modeli, względem lat 1970-2000), niedobór wody z WRI Aqueduct 4.0, powodzie z WRI Aqueduct Floods (rzeki: mediana jego 5 modeli klimatu; morze: mediana wzrostu poziomu morza) i poziom morza z IPCC AR6 (mediana). Temperatura i opady to zmiany warunków średnich, a nie liczba skrajnych dni, i żadna z tych liczb nie jest nową oceną ryzyka konkretnego miejsca. Jeśli emisje będą dalej rosnąć: SSP5-8.5 (dla powodzi RCP8.5). Jeśli emisje przestaną rosnąć: SSP2-4.5 (dla powodzi rzecznych RCP4.5). Jeśli emisje zostaną ograniczone: SSP1-2.6, tylko dla niedoboru wody, ścieżka ograniczeń, którą liczy WRI.

Miasta z własną stroną

Miasta są ułożone według liczby ludności w szacunkach ONZ, od największego. ONZ w jednych krajach liczy miasto w jego granicach, w innych razem z przedmieściami; miasta jednej aglomeracji stoją obok siebie. Na liście są tylko miasta, które mają tu własną stronę.

Lusaka nie należy do górnej ćwiartki dużych miast świata w żadnym zagrożeniu.

Sprawdź ryzyko pod swoim adresem

Dane dla kraju są średnie: w twojej miejscowości ryzyko może być wyższe lub niższe. Zobacz szczegóły dla konkretnego adresu lub punktu.

Dowolny adres lub miejscowość

Wpisz adres, miasto lub znane miejsce i zobacz ryzyko dokładnie w tym punkcie.

Zambia na tle świata

Miejsce wśród podobnych krajów, od najbezpieczniejszego do najbardziej zagrożonego. Kliknij kraj, aby otworzyć jego stronę.

Wszystkie wskaźniki

Wszystkie wskaźniki, z których złożone są oceny powyżej. Wartość podano tak, jak publikuje ją źródło; ryzyko to ocena od 0 do 100, im wyżej, tym gorzej; dwie ostatnie kolumny porównują tę ocenę z typowym krajem świata i regionu.

Na przykład „Dostęp do czystych paliw”: 9,20 % ludności w 2023 roku. To ryzyko 90,8 na 100; kraj w środku światowej listy ma 8,6, więc różnica ze światem wynosi +82,2.

Najbardziej podnoszą ryzyko: Dostęp do czystych paliw (90,8); Temperatura powierzchni gruntu (71,9); Ryzyko powodzi rzecznych (48,0); najmniej: Indeks suszy (SPEI) (0,0); Dni ze wskaźnikiem upału powyżej 35 °C (0,0); Stopniodni ogrzewania (0,5).

Dostęp do czystych paliw
9,20 % ludności
90,8
Temperatura powierzchni gruntu
30,7 °C

Temperatura samej powierzchni gruntu, tak jak widzą ją satelity, średnio w roku. Nagrzany słońcem grunt jest cieplejszy od powietrza, więc wartość zwykle przewyższa temperaturę powietrza z prognozy pogody.

71,9
Ryzyko powodzi rzecznych
4,8 na 10
48,0
Zużycie energii na mieszkańca
804 kg ekwiwalentu ropy na osobę
44,4
Stopniodni chłodzenia
1 674 stopniodni

Suma z roku: o ile stopni średnia temperatura każdego dnia przekracza 18 °C. Im więcej, tym bardziej budynki trzeba chłodzić.

39,8
Energochłonność
7,82 MJ na dolara PKB
38,4
Zanieczyszczenie powietrza PM2,5
24,3 µg/m³
22,0
Udział energii odnawialnej
83,0 % całkowitej energii
13,9
Udział węgla w produkcji energii elektrycznej
10,9 % całości
10,9
Emisje CO2 na mieszkańca
0,54 t CO2e na mieszkańca
9,8
Import energii
9,03 % zużycia energii
9,0
Udział energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych
92,0 % całości
8,0
Stopniodni ogrzewania
43,9 stopniodnia

Suma z roku: o ile stopni średnia temperatura każdego dnia jest niższa niż 18 °C. Im więcej, tym bardziej budynki trzeba ogrzewać.

0,5
Dni ze wskaźnikiem upału powyżej 35 °C
0,01 dnia
0,0
Indeks suszy (SPEI)
0,17 (poniżej 0: suszej niż zwykle)
0,0

Źródła: Bank Światowy, indeks ryzyka INFORM i indeks ND-GAIN. Oceny przeliczono: listopad 2026. Same dane pochodzą z lat 2018-2026; rok każdej wartości podaje tabela powyżej.

O ten kraj możesz też zapytać ChatGPT, Claude lub innego asystenta AI i dostać odpowiedzi oparte na danych Criora. Jak podłączyć asystenta

Dla dziennikarzy i badaczy

Zacytuj tę stronę

W jednym wierszu

Źródło: Criora (criora.com), na podstawie INFORM, ND-GAIN i Banku Światowego

APA

Criora. (2026). Zambia: profil ryzyka klimatycznego [Zbiór danych]. Pobrano 13 listopada 2026 z https://criora.com/pl/atlas/ZMB

BibTeX

@misc{criora_atlas_ZMB_2026,
  author = {{Criora}},
  title = {Zambia: profil ryzyka klimatycznego},
  year = {2026},
  url = {https://criora.com/pl/atlas/ZMB},
  urldate = {2026-11-13}
}

Oceny Criora są dostępne na licencji CC BY 4.0. Wskaźniki każdego źródła podlegają warunkom tego źródła.

Osadź na swojej stronie

Bezpłatnie i bez konta. Widżet nie zawiera skryptów i pokazuje dane z tej strony. Zachowaj link do źródła.